Onze producten hebben een nieuwe naam! Dezelfde samenstelling, hetzelfde effect, alleen een andere naam.
Een eiconcrement bij kippen

Een eiconcrement bij kippen, wat is dat?

Heb je in het legnest een vreemd, kaasachtig ding gevonden in plaats van een normaal ei? Dan is dat waarschijnlijk een eiconcrement. Dit bestaat voornamelijk uit gestolde pus en kan daarnaast eigeel, eiwit, eierschaal, bloed of stukjes weefsel uit de eileider bevatten.

Een eiconcrement ontstaat meestal als gevolg van een eileiderontsteking, vaak veroorzaakt door een bacteriële infectie. Ik laat je zien hoe verschillende eiconcrementen eruitzien, wat je kunt doen als je er een bij jouw kip vindt en bij welke symptomen je een eileiderontsteking kan herkennen.

Eiconcrement bij kippen
Eiconcrement bij kippen

Verschillende voorbeelden van eiconcrementen.

De oorzaak van een eiconcrement bij kippen

Een eiconcrement is het gevolg van een ontsteking in de eileiders. Deze ontsteking wordt een eileiderontsteking genoemd en wordt meestal veroorzaakt door een bacteriële infectie. Het immuunsysteem van de kip reageert op de ontsteking door te proberen om de infectie af te weren met kaasachtige pus. Dat wat je ziet bij een eiconcrement is dus pus afkomstig uit de eileider van je kip. Als je kip een eiconcrement produceert dan is dat meestal geen goed teken. Tegen de tijd dat er één wordt ontdekt heeft de kip er vaak al langer last van. Zonder dat je het weet kan er inwendig een grote ontsteking zitten. Een eileiderontsteking is de meest voorkomende doodsoorzaak bij legkippen.

De oorzaak van een eiconcrement bij kippen

Welke symptomen zijn typisch voor een eileiderontsteking?

Een eiconcrement kan een teken zijn van een eileiderontsteking. Maar het kan ook zijn dat je andere symptomen ziet bij je kip:

Wat zie je bij je kip? Wat kan dit betekenen?
Ze legt minder eieren of eieren met een zachte schaal Dit kan een van de eerste signalen zijn dat er iets misgaat in het legapparaat.
Haar buik is gezwollen Er kan zich ontstekingsmateriaal ophopen in de eileider.
Ze wordt steeds dunner Een inwendige ontsteking kan op de spijsvertering drukken waardoor een kip minder honger heeft.
Ze ademt zwaar Een inwendige ontsteking kan op de luchtzakken drukken waardoor ze benauwd wordt.
Ze loopt als een pinguïn Deze afwijkende houding kan voorkomen bij problemen in de buik.
Ze waggelt of loopt alsof ze dronken is Door het gewicht van de ontsteking kan een kip uit balans raken.
Ze legt een eiconcrement Dit is een belangrijk signaal dat er mogelijk een ontsteking in de eileider zit.

Let op: niet iedere kip met deze symptomen heeft een eileiderontsteking. Ik kijk daarom altijd naar meerdere signalen samen. Een gespecialiseerde vogelarts kan met onderzoek, bijvoorbeeld een röntgenfoto, beter beoordelen wat er inwendig aan de hand is.

De foto's hieronder kunnen als heftig worden ervaren. Je ziet hoe een eileiderontsteking er van binnen uit kan zien.

Een eileiderontsteking bij kippen

Een eiconcrement is vaak eivormig omdat de infectie in de eileider zit, waar normaal gesproken eieren worden geproduceerd. Een eiconcrement loopt daardoor hetzelfde vormingsproces door als een ei. Een eiconcrement kan in grootte verschillen. De kleinere eiconcrementen kunnen de kip via de cloaca verlaten, maar de ontsteking kan zo groot worden dat het er niet meer uit kan. Hierdoor drukt het uiteindelijk op de inwendige organen waardoor ze geen lucht meer krijgen en overlijden. Vaak zie je dan dat de kip ook benauwd is. Hieronder zie je hoe een eileiderontsteking er van binnenuit uit kan zien.

Bij de linker foto valt het niet eens echt op. Er zit wel iets een dikkere bult, maar je hebt nog geen idee hoe groot de ontsteking is. In het midden zie je hoe groot de ontsteking is. Op het rechterplaatje zie je hoe de ontsteking er vanbinnen uitziet, alsof het allemaal kleine eiconcrementen bij elkaar zijn..

Eileiderontsteking bij kippen

Deze factoren geven een grotere kans op een eileiderontsteking:
> Luchtweginfecties die overslaan op de eileider (worden beide veroorzaakt door bacteriële infecties)
> Kippen die te dik zijn.
> Bacteriën zoals E.coli die via de cloaca de eileider binnendringen.
> Legkippen die ouder zijn dan 2 jaar. De kans op een eileiderontsteking bij kippen die veel eieren leggen is groter omdat de spier die de cloaca scheidt van de vagina vaker ontspannen is, waardoor bacteriën bij de eileider naar binnen kunnen dringen.

Hoe legt een kip een ei?

Symptomen van een hen met een eileiderontsteking:
> Legt minder eieren of eieren met een zacht schaal: vaak begint het hiermee. In plaats van dat een kip een ei legt, hoopt het materiaal dat zich normaal zou ontwikkelen tot een ei zich op en gaat etteren in de eileider.
> Heeft veel dorst
> Is minder actief
> Kan een gezwollen buik krijgen (door ophopend infectie materiaal)
> Wordt steeds dunner
> Ademt zwaar
> Kan lopen als een pinguïn
> Legt eiconcrementen
> Kan lopen alsof ze dronken is (zie het filmpje hieronder) Door het gewicht van de ontsteking kan ze uit balans raken.

Wat nu?

Meestal kom je er pas achter dat er iets misgaat op het moment dat je een eiconcrement vindt. En dat is ook meteen het lastige, want op dat moment speelt het vaak al langer in het lichaam van de kip. Of ze nog kan herstellen, hangt heel erg af van hoe ver de ontsteking gevorderd is. In sommige gevallen is het proces al zo ver dat herstellen niet meer haalbaar is. Maar er zijn ook situaties waarin de ontsteking nog in een beginnend stadium zit en het lichaam nog de ruimte heeft om te herstellen. Dat is alleen van buitenaf moeilijk te beoordelen. Een gespecialiseerde vogelarts kan met een röntgenfoto kijken hoe het er van binnen uitziet en inschatten hoe groot de ontsteking is. Hieronder zie je hoe een röntgenfoto van een kip met een eileideronsteking eruit ziet.

Eileiderontsteking bij kippen

Daarnaast kun je zelf je kip zo goed mogelijk ondersteunen. Bij dit soort problemen zie je vaak dat de balans tussen gunstige en ongunstige bacteriën in het lichaam verstoord is geraakt. Zelf gebruik ik in zo’n situatie 14 dagen achter elkaar Fecton in het drinkwater, om die bacteriële balans van binnenuit te ondersteunen. Verder blijf ik de kip goed observeren. Ik let erop of ze nog eet en drinkt, hoe haar houding is en of klachten veranderen. Juist die kleine signalen geven vaak de beste informatie over hoe het echt met haar gaat.

Heb jij een eiconcrement gevonden bij je kip en twijfel je wat je het beste kunt doen? Stuur ons gerust een berichtje, we denken graag met je mee! Je kan een berichtje sturen via de whatsapp knop rechts op deze pagina of door een mailtje te sturen naar kim@kippenclub.com.

Bronnen voor de wetenschappelijke onderzoeken:
1. Ida Thøfner, Jens-Peter Christensen: Bacterial diseases in poultry. Advancements and Technologies in Pig and Poultry Bacterial Disease Control, 2021
2. Konicek, Cornelia, Michael Pees, and Michaela Gumpenberger: Reproductive tract diseases in female backyard chickens. Diagnostic imaging and final outcome during a decade Tierärztliche, 2020.
3. Grafl B, Polster S, Sulejmanovic T, Pürrer B, Guggenberger B, Hess M: Assessment of health and welfare of Austrian laying hens at slaughter demonstrates influence of husbandry system and season. Br Poult Science, 2017.
4. Olsen RH, Thøfner IC, Pors SE, Pires Dos Santos T, Christensen JP.: Experimental induced avian E. coli salpingitis: Significant impact of strain and host factors on the clinical and pathological outcome. Vet Microbiology, 2016.
5. Heidemann Olsen R, Bisgaard M, Christensen JP, Kabell S, Christensen H: Pathology and Molecular Characterization of Escherichia Coli Associated With the Avian Salpingitis-Peritonitis Disease Syndrome. Avian Diseases, 2016.
6. Lee JY et al: Estrogen regulation of phosphoserine phosphatase during regression and recrudescence of female reproductive organs. Gen Comp Endocrinol, 2015
7. Gail Damerow: The Chicken Health Handbook. Storey Publishing, 2015.
8. Jordan FT, Williams NJ, Wattret A, Jones T: Observations on salpingitis, peritonitis and salpingoperitonitis in a layer breeder flock. Vet Record, 2005.

Veelgestelde vragen

Je verwacht een ei in het legnest, maar vindt ineens een vreemd, kaasachtig ding. Dat kan een eiconcrement zijn. Het bestaat vooral uit gestolde pus. Bij kippen is pus namelijk kaasachtig van structuur.

Er kunnen ook resten van eigeel, eiwit, eierschaal, bloed of stukjes weefsel uit de eileider in zitten. Een eiconcrement is vaak eivormig, maar kan er steeds anders uitzien. In dit artikel laat ik verschillende voorbeelden zien.

Een eiconcrement ontstaat door een ontsteking in de eileider. Meestal komt dit door een bacteriële infectie. Het lichaam van je kip probeert die infectie af te weren, waarbij kaasachtige pus ontstaat.

Die pus zit op de plek waar normaal een ei wordt gevormd. Daardoor kan het materiaal ook de vorm van een ei krijgen en uiteindelijk in het legnest terechtkomen.

Het is dus geen mislukt ei, maar ontstekingsmateriaal uit de eileider van je kip.

Ja, dat kan. Soms is het eiconcrement het eerste wat je opvalt, terwijl de ontsteking vanbinnen al langer speelt.

Daarom let ik ook op kleinere veranderingen. Legt ze minder eieren of zijn de schalen zacht? Drinkt ze veel, scharrelt ze minder of wordt ze steeds dunner? Ook een dikkere buik, zwaar ademen of lopen als een pinguïn kunnen erbij passen. Door het gewicht van de ontsteking kan ze zelfs uit balans raken en lopen alsof ze dronken is.

Ook als je kip nog redelijk fit lijkt, neem ik een eiconcrement dus altijd serieus.

Een eiconcrement is meestal geen goed teken, omdat het wijst op een ontsteking in de eileider. Vaak speelt die ontsteking al langer voordat je een eiconcrement in het legnest vindt.

Kleine eiconcrementen kunnen via de cloaca naar buiten komen. Maar het ontstekingsmateriaal kan zich ook van binnen blijven ophopen. Hoe groot de ontsteking is, kun je aan de buitenkant niet goed zien. De enige manier om daarachter te komen is door middel van een röntgenfoto. Een gespecialiseerde vogelarts kan dat maken en vervolgens bepalen wat er nog mogelijk is voor je kip.

Dat hangt af van hoe ver de ontsteking is. Soms speelt het al zo lang dat herstel niet meer haalbaar is. Maar als de ontsteking nog in een vroeg stadium zit, dan kan het zeker nog goed komen.

Het lastige is dat je dat aan de buitenkant niet goed kunt beoordelen. Een gespecialiseerde vogelarts kan dat met een röntgenfoto verder beoordelen.

Kijk ondertussen ook goed hoe ze zich gedraagt: eet en drinkt ze nog? Hoe staat en loopt ze? Wordt ze benauwder of veranderen haar klachten? Juist die kleine dingen vertellen veel over hoe het met haar gaat.

Niet helemaal. Een eiconcrement ontstaat door een ontsteking in de eileider, meestal door bacteriën die daar zijn binnengedrongen.

Vooral bij hennen die veel eieren leggen, komen eileiderontstekingen veel voor. Hun legapparaat is steeds aan het werk. Tijdens het leggen ontspant de spier die de eileider van de cloaca afsluit, waardoor bacteriën makkelijker naar binnen kunnen komen. Bij kippen die veel leggen gebeurt dat vaker. En zeker als ze ouder worden, kan dat sneller problemen geven.

Met een schoon nachthok, goede bodembedekking en volwaardige voeding zorg je voor een goede basis. Maar daarmee kun je niet voorkomen dat er ooit bacteriën in de eileider terechtkomen. Ook een goed verzorgde kip kan dus een eileiderontsteking krijgen.

Misschien vind je dit ook interessant:

1